Zoeken

Lees hier de april 2025 nieuwsbrief van IAS en ISBG samen (IAS nr. 80). ISBG/IAS, april 2025

Naar verwachting wordt de TSB-regeling op 1 juli 2025 uitgebreid met drie nieuwe beroepsziekten. De TSB-regeling is een tegemoetkoming voor mensen die ziek zijn geworden door werken met gevaarlijke stoffen. De volgende beroepsziekten, die mensen kunnen oplopen door het werken met gevaarlijke stoffen, worden waarschijnlijk toegevoegd aan de TSB-regeling:

• Neus(bijholte)kanker door houtstof
  Deze ziekte kan ontstaan door het inademen van houtstof, bijvoorbeeld tijdens het bewerken van hout en bij het maken van multiplex en spaanplaten.
• Silicose
  Bij silicose is er blijvende schade in de longen door ontstekingen. Deze ziekte kan ontstaan door het inademen van respirabel kristallijn silica (kortweg: silica) tijdens het bewerken van natuursteen, baksteen, composietsteen, beton en cement.
• Longkanker door silica
  Ook deze ziekte kan ontstaan door het ademen van silica. Asbest en silica kunnen samen de kans op longkanker vergroten. Daarom zal bij een aanvraag gekeken worden naar blootstelling aan zowel asbest als silica.

Volgens planning is begin juni meer informatie over de uitbreiding bekend. Hou hiervoor deze website en de nieuwsbrief in de gaten. U kunt zich onderaan deze pagina aanmelden voor de nieuwsbrief.

Waarom deze ziekten?

Voor de volgorde waarin nieuwe ziekten worden toegevoegd, kijkt de adviescommissie onder andere naar het aantal ziektegevallen in Nederland. Ook wordt gekeken of er voldoende gegevens beschikbaar zijn om de aanvragen te beoordelen. Dat is belangrijk om te kunnen bepalen of een ziekte echt is ontstaan door blootstelling aan een gevaarlijke stof.

Waarom bestaat de TSB-regeling?

Elk jaar overlijden ruim vierduizend mensen door ongezond en onveilig werk. Vaak komt dit door werken met schadelijke stoffen. Mensen die ziek zijn geworden door schadelijke stoffen, dampen of gassen hebben (vaak blijvende) gezondheidsschade. Voor patiënten is het vaak moeilijk om een werkgever of opdrachtgever aansprakelijk te stellen voor deze schade. De TSB-regeling geeft erkenning aan het verlies van gezonde levensjaren. Daarnaast krijgen mensen die aan de voorwaarden voldoen één keer een tegemoetkoming van de overheid van ruim 25.000,= euro

Lees hier meer over de TSB-regeling.

Bekijk hier de Kamerbrief over de voorgenomen uitbreiding van de TSB-regeling.

Bij zowel waterbedrijven als in bepaalde Zuid-Limburgse groeven is de gemeten radonconcentratie verhoogd is. Daardoor kan  een substantiële blootstelling aan radon optreden als er langdurig in deze ruimtes gewerkt wordt. Dat schrijft staatssecretaris Jurgen Nobel aan de Tweede Kamer naar aanleiding van een onderzoek van het RIVM. Rijksoverheid.nl, 17 maart 2025

Op 18 maart 2025 is Rob van der Heijden overleden. Rob was voorzitter van het bestuur van het Instituut Asbestslachtoffers van 2007 tot en met 2023 en voorzitter van het Instituut Slachtoffers Beroepsziekten door Gevaarlijke Ziekten, vanaf de oprichting in 2022. IAS en ISBG herinneren Rob als een zeer betrokken en aimabele voorzitter, die 16 jaar! lang van grote betekenis is geweest voor de organisatie(s) en zich met hart en ziel heeft ingezet voor de slachtoffers.
Lees hier het interview met Rob dat is afgenomen in het kader van zijn afscheid als bestuursvoorzitter van IAS en ISBG in december 2023. ISBG, 20 maart 2025

TNO heeft in opdracht van KWF Kankerbestrijding onderzoek gedaan naar kanker door blootstelling aan gevaarlijke stoffen en UV-straling (zonlicht). De onderzoekers maakten een schatting van het aantal gevallen van kanker als gevolg van blootstelling op het werk. Voor wat betreft de diagnoses in 2021 blijken UV-straling en asbest de belangrijkste veroorzakers van beroepsmatige kanker. Voor een aantal soorten van kanker (waaronder longkanker door asbest) kunnen patiënten via de TSB-regeling een tegemoetkoming vanuit de Rijksoverheid aanvragen.

In 2021 werden 126.717 nieuwe kankerdiagnoses geregistreerd onder Nederlanders van 25 jaar en ouder. Daarvan zijn naar schatting 3.932 kankerdiagnoses (3,1%) veroorzaakt door blootstellingen op het werk. De relatie tussen kanker en werk blijkt veel vaker voor te komen bij mannen (5,4%) dan bij vrouwen (0,5%). Dit komt waarschijnlijk doordat mannen vaker werkzaam zijn in beroepen met blootstelling.

In het onderzoek zijn vier kankerverwekkende beroepsmatige blootstellingen meegenomen: asbest, kristallijn silica, dieselmotoremissies en UV-straling van zonlicht. Daarnaast zijn twee beroepen met hoge blootstellingsrisico’s onderzocht: schilder en lasser. Deze beroepen zijn specifiek meegenomen omdat schilders en lassers aan verschillende kankerverwekkende blootstellingen kunnen zijn blootgesteld, die niet tot één specifieke stof te herleiden zijn.

Overzicht van combinaties van beroepsmatige blootstellingen en kankersoorten die meegenomen zijn in het onderzoek. (Bron: TNO)

*Hieronder vallen mesothelioom van de pleura (longvlies), peritoneum (buikvlies), pericard (hartzakje), tunica vaginalis (buikvlies van de teelbal).
**Hieronder vallen het basaalcelcarcinoom en het plaveiselcelcarcinoom. 

Resultaten

• Blootstelling aan UV-straling van zonlicht veroorzaakte de meeste kankergevallen.
• Daarna is asbest een grote veroorzaker van kanker, met 1.406 diagnoses (1,1%) in 2021. Daarvan zijn er 925 gevallen van longkanker, 463 van mesothelioom, 10 van eierstokkanker en 9 van strottenhoofdkanker.
• Blootstelling bij schilders veroorzaakte 156 longkankerdiagnoses en 83 blaaskankerdiagnoses (0,2% van het totale aantal invasieve kankers).
• Bij lassers waren er 201 longkankerdiagnoses en 11 diagnoses van melanoom van het oog (0,2% van het totale aantal invasieve kankers).
• Kristallijn silica veroorzaakte 233 longkankerdiagnoses (0,2% van het totale aantal invasieve kankers).
• Dieselmotoremissies veroorzaakte 187 longkankerdiagnoses (0,2% van het totale aantal invasieve kankers).

De resultaten zijn hier in beeld gebracht.

Emiel Rolink, directeur ISBG:

“We wisten al dat jaarlijks ruim 3000 mensen overlijden na het werken met gevaarlijke stoffen. Dit onderzoekt toont nogmaals aan dat we oog moeten hebben voor deze patiënten. Met de TSB-regeling geven we de patiënten die ziek zijn geworden door werken met gevaarlijke stoffen, erkenning en ook een geldbedrag van ruim 25.000 euro.”

Tegemoetkoming beroepsziekten

Mensen met longkanker door asbest of mesothelioom kunnen mogelijk een aanvraag doen voor een tegemoetkoming van de overheid.

• Klik hier voor meer informatie over de aanvraag voor Longkanker door asbest
• Klik hier voor meer informatie over de aanvraag voor Mesothelioom

Lees het persbericht en het rapport van KWF Kankerbestrijding, uitgevoerd door TNO.
KWF.nl, NPO Radio 1, RTL Nieuws, AD.nl

De politie houdt zich al meer dan tien jaar niet aan de wettelijke regels die verplichten om agenten te beschermen, blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur. Agenten kunnen onder meer in aanraking komen met vormen van geweld, harde knallen of gevaarlijke stoffen. De politie heeft verzuimd om deze risico’s vooraf goed in kaart te brengen en een plan op te stellen om ongelukken, schade en ziekten waar mogelijk te voorkomen. Nieuwsuur, 17 maart 2025

“We weten nog niet genoeg over de risico’s van verschillende pesticiden samen”. Dat melden onderzoeker Daniel Figueiredo en bloembollenkweker Matthé van Lierop. In een interview vertellen zij hoe wetenschappers en telers samenwerken om gewassen te beschermen zonder gezondheidsrisico’s voor omwonenden. Universiteit Utrecht, 14 maart 2025

Ziek door werken met gevaarlijke stoffen? Het komt vaker voor dan u denkt. Denk aan longkanker door asbest, de ‘schildersziekte’ (CSE) of allergisch beroepsastma. De latentietijd is vaak lang en bovendien leggen patiënten zelf niet snel de relatie met werk. Patiënten die ziek zijn geworden door het werken met gevaarlijke stoffen kunnen via de TSB-regeling de erkenning krijgen die ze verdienen én een flink geldbedrag. Als zorgprofessional kunt u aan de hand van het Very Brief Work Advice uw patiënten helpen door te vragen naar een mogelijke relatie tussen gezondheidsklachten en werk. Is dat zo? Dan kunt u ze verwijzen naar www.tsb-regeling.nl.

Very Brief Work Advice

Aan de hand van een paar vragen ontdekt u snel of er mogelijk een relatie is tussen de klachten en het werk. Stel daarvoor de volgende vragen:

1. Wat voor werk doet u?
2. Heeft u gewerkt of werkt u met gevaarlijke stoffen, gassen of dampen?
3. Denkt u dat uw klachten te maken hebben met het werken met deze stoffen, gassen of dampen?
4. Indien relevant (bijvoorbeeld bij astma): Nemen de klachten af als u niet werkt, bijvoorbeeld in het weekend of tijdens vakanties?

Is er JA geantwoord op één van de vragen? Overleg dan met de patiënt of aanvullend onderzoek gewenst is. Daarvoor kunt u doorverwijzen naar specialistische klinieken, zoals Polikliniek Mens en Arbeid (PMA), Nederlands Kenniscentrum Arbeid en Longaandoeningen (NKAL), Werk en Longen-010, of Werk en Longen Noord Nederland.

TSB: Erkenning en financiële tegemoetkoming 

Als er sprake is van een relatie tussen blootstelling aan stoffen op het werk en de klachten, komt de patiënt mogelijk in aanmerking voor de TSB-regeling. De Tegemoetkoming Stoffengerelateerde Beroepsziekten (TSB) is een erkenning van de overheid voor het verlies van gezonde levensjaren. Een patiënt die voldoet aan de voorwaarden, krijgt ook een geldbedrag van ruim €25.000. Meer informatie over de regeling en de voorwaarden vindt u op: www.tsb-regeling.nl. Hier kunnen patiënten ook een tegemoetkoming aanvragen.

Drie erkende beroepsziekten

Op dit moment geldt de TSB-regeling voor drie aandoeningen: longkanker door asbest, CSE (schildersziekte) en allergisch beroepsastma. Naar verwachting worden per 1 juli 2025 nieuwe ziektes toegevoegd aan de regeling.  

Medewerkers van ProRail en aannemers worden aangeraden om in de spoortunnels van de Betuweroute een masker te dragen. Dit moet de kans op blootstelling aan PFAS zo klein mogelijk maken. De adembescherming is alleen nodig bij werkzaamheden waarbij de zorgwekkende stof kan vrijkomen. Spoorpro.nl 28 februari 2025

Op 1 maart 2025 is het Nederlands Kenniscentrum Arbeid en Longaandoeningen (NKAL) gestart met de Toxpoli. Deze gespecialiseerde polikliniek diagnosticeert aandoeningen op het gebied van de interne geneeskunde die mogelijk het gevolg zijn van werken met gevaarlijke stoffen. Denk bijvoorbeeld aan lever-, nier- en bloedaandoeningen. Het NKAL is één van de vijf samenwerkingspartners in het Kenniscentrum Lexces. NKAL, 28 februari 2025